Okładka miesiąca

Czułość i chwała Pierre-Marie Dumont

Ten piękny witraż najprawdopodobniej został wykonany przez Mistrza Księgi Domowej, niemieckiego malarza, grafika i miedziorytnika, tworzącego pod koniec XV wieku. Przedstawia on Dziewicę Maryję pełną ludzkiej czułości, tak charakterystycznej dla Niej, a równocześnie przemienioną, jaśniejącą ponadczasową światłością.

Mimo że nadany mu tytuł brzmi „Dziewica Apokalipsy”, witraż ten uwzględnił tylko dwie cechy Niewiasty opisanej w Ap 12,1-2: obleczenie w słońce (w stylizacji, która miała później stać się popularna), i księżyc pod jej stopami. Można tu jednak zauważyć wiele różnic w stosunku do opisu z Apokalipsy: dwanaście gwiazd zostało zastąpionych wspaniałą królewską koroną z liści z czystego złota; Maryja i Jezus mają aureole (u Jezusa w kształcie krzyża); lecz przede wszystkim, podczas gdy niewiasta z Apokalipsy została opisana jako „brzemienna i cierpiąca bóle rodzenia", Maryja na witrażu spokojnie trzyma w ramionach Jezusa, już chłopczyka z zadartym nosem. Warto poświęcić trochę czasu na podziwianie ich twarzy o bardzo indywidualnym charakterze, jak również na dostrzeżenie czułości w spojrzeniu, które wymieniają Matka i Syn.

Czułość łączy się z Bożą chwałą, którą podkreślają zarówno olśniewające złote korony, jak i aureole oraz obfitość włosów! Jeszcze bardziej uwydatniają ją silne promienie słońca, rozdzierające ciemności, a odbijane przez sierp księżyca, z którego Matka Boża uczyniła podpórkę dla swoich stóp. W jaki sposób mistrz sztuki witrażu oddał odwieczne spełnienie istoty ludzkiej zgodnie z twórczym planem Ojca: czy w czułym i pełnym miłości spojrzeniu, które Matka wymienia z Synem, będącym Jej Panem i Bogiem, czy w otaczającej ich niebieskiej chwale?

Obraz próbuje oddać to, co pozostaje niewyrażalne.

 

„Dziewica Apokalipsy”, otoczenie Mistrza Księgi Domowej, (działał w latach: 1470-1490 w Amsterdamie), Nowy Jork, The Cloisters Collection, Metropolitan Museum of Art. Fot. domena publiczna.